کار سخت و زیان آور در فضای سبز شهری
در تصور همگان، کار در عرصه فضای سبز- به خصوص برای مسولین و ناظرین فضای سبز ،سرشار از شیرینی و نشاط و تنوع و ذوق و شوق است .
بدون آنکه قصد بر هم زدن تصور خیال انگیز و رویایی همگان را داشته باشم ،متاسفانه باید بگویم که به هیچ وجه چنین نیست .لا اقل در حوزه فضای سبز شهری اینطور نیست جدای از آنکه این حرفه ( از جنبه باغبانی) وابستگی شدید به شرایط اقلیمی – خاکی- محیطی و... دارد از عوامل مدیریتی و اقتضائات شهری نیز به شدت تاثیر میگیرد.و اتفاقا همین بخش و جنبه از کار است که این حرفه را به یکی از شغل های پر استرس و چالش برانگیز شهری تبدیل کرده. تنها همین دغدغه ها و فکر و خیال ها کافی است تا کار و زندگی" فضای سبزی ها "را با رنج و دشواری روزانه همراه کند حتی فشار های ناشی از سختی و حساسیت های کار در بیشتر افراد به خانواده هایشان نیز سرایت کرده وبه این دلیل مشاهده مناظر و چشم انداز های فضای سبز شهری که برای عموم شهروندان زیبا می نماید، دیگر برای آنان مطلقا دلپذیر و جذاب جلو ه نمی کند.
- پروزه های عمرانی یک به یک به اجرا گذاشته می شود و در روزهای نزدیک به پایان ، بدون آماده شدن کامل زیر ساخت های مناسب بستر کاشت ( کیفیت خاک- زه کش- وجود نخاله احتمالی)، فضای سبز می بایست بی وقفه همه مراحل کاری را به پیش برد
- برخی معارضات و موانع پیش بینی نشده در طراحی مثل اختلاف ارتفاع –عدم انطباق طرح با وضع موجود – مشکلات احتمالی تملک – عدم دسترس به آب – مشکلات مربوط به مجوز های اداری و مقاومت شهروندان محلی که اجرای پروزه با ملک یا منافع و آسایش آنان دارد.
- کمبود منابع مالی پیمانکاران، در کنار عدم وصول به موقع صورت وضعیت هاشان .
- تغییرات احتمالی طرح به دلیل برخی اقتضائات محلی و یا تصمیمات جدید که خود پروزه ای جدید را در جریان اجرا بوجود میاورد.
- پیمانکارانی که قبلا با رقم های پایین برنده مناقصه شده اند ، اکنون برای جبران زیان های احتمالی ( و یا تامین سود بیشتر ) - مجبور به کاهش کیفیت خدمات و اجناس و اقلام و مصالح و تعداد نیروی انسانی پروژه می شوند و کنترل و نظارت بر این موضوع ،از جمله دشوار ترین مسولیت هایی استکه متوجه همین فضای سبزی هاست
- کشت و کار سریع و گسترده در زمین های شنی و دارای بافت سبک و زمین هایی که به ناچار و به دلیل ضرورت سرعت اجرای پروزه، با خاک نامرغوب و همراه با نخاله تامین شده است ، در کنار آبیاری و نگهداری پر زحمت گونه های گیاهی و انتظار داشتن فضای سبزی که مشابه تصاویر و چشم انداز های اروپایی باشد ،ازدیگر مصیبت های گریبانگیر ماست .
در این میان فقط کافی است ناخواسته ، زمینی فرو کش کند - لوله ، مخزن و یا تانکرآب آسیب ببیند- مصالح و گونه های گیاهی به موقع و به اندازه کافی نرسد- و.... که جبران این همه و توضیح آن برای مدیر مافوق ، از دشوار ترین کارهایی است که (اگر کسی توضیح را قابل قبول بداند)توانایی و مهارت خاص نیاز دارد.
- وقتی هم که پروزه اجرایی با همه مشکلات و نواقصش به پایان رسید ، تازه اول مشکلات مربوط به نگهداری است که شروع می شود اما تفاوت فضای سبز با سایر بخش های شهرداری در این است که پایان بخش عمرانی ، آخر کار نیست بلکه آغاز نگهداری و شروع بخش جدیدی از مشکلات است و در صورت وجود نقص در جریان اجرا ، رنج و مصیبت نگهداری دوچندان می شود . و حل و فصل این همه متوجه ناظر و مسئول فضای سبز منطقه است .
آنچه این سختی ها را مضاعف و طاقت فرسا می کند، فشار ها ، دستورات ، مواخذه ها و به اصطلاح سین – جین های مدیران و روسای محترم شهری است که فارغ از این همه( آنچه اشاره شد)، می خواهند فضای شهری را مطابق با آنچه در سفرها شان دیده اند و در ذهن خود ترسیم کرده اند ، ببینند.
- و تازه نوبت شهروندان میشود که به حق مشتریان و مدعیان اصلی خدمات ما محسوب می شوند . مراجعه مستقیم به دفتر - تلفن - پیامک- ارتباط بی سیم 137 و.... که هرکدام از آبیاری وشاخه های مزاحم ، باز شدن مسیر جلو منزل و..... شکایت دارند و مسئول و ناظر فضای سبز - علی رغم به جا نبودن خواسته هاشان - می بایست همزمان با سایر وظایف اجرایی ،با خوش رویی و سعه صدر تمام به آنان پاسخگویی کند.
و اینهاست که به نظر من سبب شده کار ناظر و مسولین فضای سبز در رده کارهای پر استرس و "سخت و زیان آور" قرارگیرد.
قصد من البته استفاده از حقوق و مزایای مشاغل سخت نیست ، تنها و مهمترین دستاورد ، می تواند همین باشد که نگاه مسولین و همگان در مورد این حرفه و دست اندر کاران( مسولین فضای سبز - ناظرین مقیم -مدیران اجرایی و نظارتی سازمان پارکها - پیمانکاران نگهداری - پیمانکاران احداث و تولید کنندگان گل و گیاه و....) در مقایسه با گذشته تفاوت کند و اصطلاحا این نگاه "گل و گلابی" نباشد.
همین .
دل مشغولی های محیط زیستی یک کارشناس فضای سبز شهری